Dit jaar hebben de geopolitieke gebeurtenissen me aan het denken gezet over Europa. Ik ben veel gaan lezen over onze moderne geschiedenis, de conflicten, de imperfecties en ons potentieel.

Ik ben tot een eenvoudige conclusie gekomen: Europa is niet perfect, maar het is wel het beste wat er is. Of om Joost Klein te citeren: "Ik blijf hier tot ik dood ga".

De geschiedenis van Europa is er een van oorlog, verschuivende grenzen, kolonialisme en culturele revoluties. Veel van deze gebeurtenissen waren behoorlijk gruwelijk en hebben voor een groot gedeelte de machtsverhoudingen in de wereld bepaald.

Na de Tweede Wereldoorlog kozen we echter voor de weg van de vrede. Jaren van conflict en machtsstrijd hadden ons uitgeput. Ook een beetje omdat we de oorlog niet zelf hebben gewonnen natuurlijk, maar omdat we bevrijd moesten worden door de opkomende wereldmacht Amerika.

We besloten niet alleen onze infrastructuur opnieuw op te bouwen, maar ook nieuwe manieren van samenwerken te ontwikkelen – eerst via de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS), later via andere instellingen en uiteindelijk het Verdrag van de Europese Unie.

We investeerden in handel en samenwerking. En dat heeft ons enorme welvaart, vrede en technologische ontwikkelingen gebracht. Nog nooit zijn de technologische ontwikkelingen zo hard gegaan als de laatste 80 jaar aan vrede, een met alle ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie verwacht ik eigenlijk dat we alleen nog maar harder zullen groeien.

Onze instituties zijn verre van perfect. Ze zijn bureaucratisch en sommige wetgevingen remmen innovatie af, terwijl andere voor mij totaal onlogisch zijn (zoals die rare plastic dopjes. Wie heeft dat verzonnen joh?)

Toch hebben we een vrij solide basis om onze positie in de wereld te heroverwegen. Niet alleen als Europa, maar ook gewoon in ons kleine Nederland. De verschuiving in het Trans-Atlantische bondgenootschap laat ons zien dat we steviger in onze schoenen moeten staan. We moeten doen waar we goed in zijn: ons aanpassen aan veranderende omstandigheden, en onze eigen naratieven en standaarden uitdragen naar de wereld.

Niet door één geheel te worden. Ik geloof niet dat we ooit zoals de Verenigde Staten zullen zijn, daarvoor zijn we te divers in cultuur en identiteit. Maar juist door onze unieke sterktes en identiteiten te combineren, fors te investeren in ondernemers, technologie, wetenschap en educatie. Door te blijven praten met elkaar, ook in conflictsituaties. En door de 'self-interests' van onze handelspartners goed te blijven snappen.

Er ligt een nieuw pad voor ons. En ik ben benieuwd in welke mate ik hier zelf in kan bijdragen.